Nadeshiko Japan: 20 bàn thắng, 0 bàn thua và suất tứ kết chờ Philippines

Phút 51 trên mặt cỏ môn bóng đá nữ tại Đại hội Thể thao châu Á lần thứ 20, cú dứt điểm của Hamada Meru đập vào chân một hậu vệ Đài Bắc Trung Hoa rồi bật ra. Trái bóng lăn lửng lơ trong vòng cấm địa. Mười một cầu thủ áo xanh đứng nhìn, còn Ueno Mami thì lao tới, đưa bóng vào lưới bằng một động tác ngắn và gọn. Bàn thắng thứ ba của Nadeshiko Japan trong buổi chiều ngày 21 tháng 9 đến từ một tình huống mà không bảng thống kê nào ghi lại: vị trí đứng của một tiền vệ vào thời điểm đồng đội tung cú sút. Bóng đá đỉnh cao được quyết định ở chỗ trái bóng bật ra, và ở chỗ có ai chịu chạy tới đó hay không.

Tỷ số cuối cùng là 4-0. Đội tuyển nữ Nhật Bản khép vòng bảng với ba trận toàn thắng, 20 bàn thắng, không một lần thủng lưới, giành ngôi nhất bảng E. Trước đó, đội lần lượt thắng Thái Lan 8-0 và Việt Nam 8-0. Đối thủ Đài Bắc Trung Hoa bước vào lượt trận thứ ba với hai chiến thắng, cả hai đều chỉ cách biệt một bàn, và trong đội hình có ba cầu thủ từng mang quốc tịch Nhật Bản.

Trận đấu được định đoạt từ rất sớm. Phút thứ 6, tiền đạo Kamaya Chinami bị phạm lỗi trong vòng cấm, tiền vệ Takarada Saori bước lên thực hiện quả phạt đền và mở tỷ số. Phút 19, tiền vệ Nakashima Yoshino đi bóng dọc hành lang trái rồi tạt vào, Kamaya đánh đầu nhân đôi cách biệt. Hiệp một khép lại với tỷ số 2-0 trong thế trận mà Nhật Bản kiểm soát bóng gần như tuyệt đối.

Bước vào hiệp hai, ban huấn luyện tung bốn sự thay đổi người. Phút 51, Hamada Meru sút, hậu vệ Đài Bắc Trung Hoa chặn bóng, Ueno Mami ập vào ghi bàn. Phút 58, tiền đạo Ikuta Nanase — vào sân lần đầu ở giải đấu này, cũng là trận ra mắt đội tuyển quốc gia — dứt điểm bằng chân phải, ấn định tỷ số 4-0. Phần còn lại của trận đấu là bài kiểm soát bóng quen thuộc, và chiến thắng không còn là điều gì phải tranh cãi.

Dựa trên kinh nghiệm theo dõi các trận đấu nữ châu Á trong nhiều năm, tôi thấy điều đáng chú ý của Nadeshiko Japan không nằm ở hai mươi bàn thắng. Cốt lõi của ba trận vừa qua là cách phân phối điểm ghi bàn: đội không phụ thuộc vào một chân sút, mà biến mọi tuyến thành mối đe dọa. Bốn bàn vào lưới Đài Bắc Trung Hoa thuộc về bốn cầu thủ khác nhau, đến từ bốn kiểu tình huống khác nhau: một quả phạt đền, một pha bóng biên, một tình huống bóng hai và một cú dứt điểm của người vào sân thay người.

Một dấu hiệu khác nằm ở hành lang trái. Nakashima Yoshino không cần phối hợp để vượt qua hậu vệ; cô đi thẳng xuống đường biên rồi tạt bóng — kiểu tình huống mà hàng thủ đông người vẫn không thể xử lý, bởi trái bóng đến từ phía sau lưng và đến sớm hơn dự kiến. Việc Kamaya, một tiền đạo không có lợi thế chiều cao tuyệt đối, đánh đầu thành bàn cho thấy chất lượng quả tạt quan trọng hơn thể hình của người nhận.

Cơn lốc 60 triệu bảng chỉ là gió thoảng, điều còn lại là những đêm tập luyện lặng lẽ. Bàn thắng của Ueno Mami thuộc loại đó: không có gì để đưa lên trang nhất, nhưng phải lặp lại hàng nghìn lần mới đứng đúng chỗ. Trái bóng không nhớ ai từng sút, chỉ nhớ những cung bậc cảm xúc quanh nó.

Việc ban huấn luyện thay bốn người ngay đầu hiệp hai cũng đáng nói. Với một trận đấu đã an bài, họ dùng hiệp hai như một buổi tập có đối kháng thật: thử phương án, trao cơ hội cho cầu thủ mới và giữ đôi chân trụ cột cho vòng knock-out. Ikuta Nanase lập tức ghi bàn trong ngày ra mắt, một tín hiệu không nhỏ về chiều sâu đội hình.

Góc nhìn phản trực giác nằm ở một khoảng trống dữ liệu: Nhật Bản chưa từng bị dẫn bàn ở giải đấu này. Ba trận giữ sạch lưới đồng nghĩa đội chưa chơi một phút nào trong tư thế phải đuổi, chưa từng phải bẻ gãy hàng thủ dựng đông người sau khi bị dẫn trước, chưa từng phải chấp nhận rủi ro trong mười lăm phút cuối khi tỷ số còn mong manh. Vòng bảng không tạo ra dữ liệu ấy; vòng knock-out sẽ tạo ra.

Cách biệt hai mươi bàn cũng cần được đọc bằng nửa sự thật còn lại: khoảng cách giữa nhóm dẫn đầu và phần còn lại của bóng đá nữ châu Á đang rộng hơn chính sức mạnh của Nhật Bản. Hai chiến thắng chỉ hơn một bàn của Đài Bắc Trung Hoa trước Thái Lan và Việt Nam nói lên điều đó, và cả hai đội bại trận ấy đều đã thua Nhật Bản với tám bàn cách biệt.

Đội hình Đài Bắc Trung Hoa có ba cầu thủ từng mang quốc tịch Nhật Bản. Đây là một chi tiết ít được bàn tới. Dòng chảy nhân lực trong bóng đá nữ châu Á đang đi theo hướng ngược với dòng chảy tham vọng: những nền bóng đá không tự đào tạo kịp cầu thủ buộc phải tìm lại chính sản phẩm mà nước láng giềng đã tạo ra từ trước. Một hàng tiền vệ có thể mua bằng giấy tờ, nhưng bản sắc thi đấu thì không.

Ngày 25 tháng 9, Nhật Bản gặp Philippines ở tứ kết; Đài Bắc Trung Hoa gặp CHDCND Triều Tiên. Với một đội bóng đã ghi hai mươi bàn mà chưa một lần bị thử thách bằng bàn thua, câu hỏi của vòng sau không còn là họ ghi được bao nhiêu, mà là khi bị dẫn trước — nếu điều đó xảy ra — họ sẽ chơi bằng ký ức của một đội bóng đang chạy trốn, hay bằng bản năng của một đội bóng luôn biết đứng dậy. Tôi viết bản tin, nhưng tôi kể những định mệnh.