Napoli 3-3 Roma: Cú đúp của McTominay không che nổi vết nứt hàng thủ

Phút 90, Leonardo Balerdi bật cao hơn cả hàng thủ Napoli, đánh đầu gỡ hòa 3-3. Trên khán đài sân nhà, một góc CĐV lặng đi. Trong bóng đá, người ta quên tỉ số, nhưng không quên được ánh mắt sau bàn thua. Trận Derby del Sole đêm ấy là tấm gương phản chiếu toàn bộ vấn đề của Napoli: hàng thủ mong manh, quản lý trận đấu yếu, và một ngôi sao vừa trở lại sau ca phẫu thuật đang ghi bàn đều đặn đến mức khiến người ta quên mất tập thể phía sau.

Bối cảnh trận đấu: Napoli bước vào trận derby trong giai đoạn bị giới truyền thông gọi là khởi đầu tệ hại. Phút 26, họ mở tỉ số nhờ Anguissa sau pha bóng bật ra từ một quả đá phạt không được phá sạch. Phút 48, McTominay đón quả tạt bổng ở cột xa, nhân đôi cách biệt. Roma khi đó đứng trước nguy cơ rời sân với thất bại nặng nề. Nhưng đội khách không sụp đổ. Khoảng phút 70, Matias Soulé tung cú dứt điểm chân trái vào góc xa. Đến phút 74, Balerdi băng vào đánh đầu sau quả phạt góc, gỡ hòa 2-2. Napoli lại vượt lên phút 83 bằng cú sút chìm từ ngoài vòng cấm của McTominay. Khi tưởng như chiến thắng đã nằm trong tay, Balerdi lần thứ hai bật cao ở phút 90, ấn định 3-3.

Cú đúp của McTominay vì thế càng được chú ý. Anh vừa trở lại sau ca phẫu thuật, và đã ghi 4 bàn sau 2 trận gần nhất, gồm cú đúp tại Champions League trước Bodø/Glimt. Nhưng bóng đá không trả thưởng cho thành tích cá nhân nếu tập thể không giữ được trận đấu. Điều đáng nói nằm ở cơ chế tạo ra bàn thắng của Napoli. Ba bàn đến từ ba tình huống khác nhau: một quả bóng bật ra, một quả tạt cột xa và một cú sút xa. Không có chuỗi luân chuyển, không có thế trận áp đặt. Họ ghi bàn nhờ khoảnh khắc, không phải nhờ hệ thống. Điều đó giải thích vì sao họ dẫn trước ba lần mà vẫn không thắng.

Theo dõi trực tiếp các trận đấu của Napoli trong nhiều năm, tôi nhận thấy đội bóng này chưa bao giờ giỏi bảo vệ thành quả khi hàng tiền vệ dâng cao. Nhưng mùa này, vấn đề đã thành hệ thống. Phòng ngự của Napoli đã vỡ về mặt cấu trúc, chứ không riêng một sai lầm cá nhân. Hai bàn gỡ của Roma đến từ đúng kịch bản: bóng bổng từ tình huống cố định và bóng tạt từ biên. Cú dứt điểm của Soulé đến từ khoảng trống trước hậu vệ cánh. Đối thủ đã tìm ra công thức. Không có dữ liệu xG, PPDA hay tỉ lệ chuyền bóng trong bài tường thuật để kiểm chứng, nhưng mô hình bàn thua đã đủ nói lên điều đó.

Quản lý trận đấu là thất bại rõ nhất. Napoli dẫn 2-0 từ phút 48, dẫn 3-2 từ phút 83, nhưng không có dấu hiệu nào cho thấy họ biết cách làm chậm nhịp trận đấu, giữ bóng hay lùi sâu bảo vệ khung thành. Ba bàn thua đến ở các phút 70, 74 và 90. Đó là cụm thời gian điển hình của suy giảm thể lực và tập trung, không phải ngẫu nhiên. Bối cảnh còn đáng lo hơn. Ngay trước trận derby, Napoli thắng Bodø/Glimt 4-3 tại Champions League. Cộng với 3-3 đêm qua, hai trận liên tiếp có tới 13 bàn thắng. Một trận nhiều bàn có thể là bất thường; hai trận liên tiếp là dấu hiệu của cấu trúc cởi mở, phòng ngự từ xa yếu.

Góc nhìn phản trực giác: Truyền thông có thể chọn cú đúp của McTominay làm điểm nhấn. Nhưng cú đúp đó đang che khuất điều khó chịu nhất: Napoli đánh rơi chiến thắng ngay trên sân nhà, trong trận derby, sau ba lần dẫn trước. McTominay ghi bàn, nhưng những người phòng ngự trước mặt anh lại thua hết những pha không chiến quyết định. Ở chiều ngược lại, Roma xứng đáng được đánh giá cao hơn. Ba lần bị dẫn, ba lần gỡ, ngay trên sân đối thủ cạnh tranh trực tiếp. Đó là tín hiệu bản lĩnh, không phải may mắn. Người xem gọi đây là trận cầu mãn nhãn; người làm chuyên môn gọi đây là ca lâm sàng về khả năng quản lý lợi thế.

Tín hiệu cho các vòng tới: Napoli cần nhiều hơn một ngôi sao đang có phong độ. Họ cần một bộ khung biết quản lý lợi thế. Nếu không, ghế huấn luyện viên sẽ nóng lên, và câu chuyện mùa đông sẽ xoay quanh tương lai của McTominay thay vì danh hiệu. Ngay cả khi sân cỏ lặng đi sau tiếng còi mãn cuộc, nhịp tim thành phố vẫn gõ theo từng nhịp bóng. Với Napoli, nhịp gõ ấy đang chậm dần.